Markdown

Yazı, sayfa, ana sayfa metni ve alt bilgi, hepsi aynı Markdown yorumlayıcısından geçiyor. Aşağıda çalışan her söz dizimi örneğiyle birlikte var; en sonda da bilerek desteklemediklerimiz duruyor, çünkü bir editörde en can sıkıcı şey bir söz diziminin çalışacağını sanıp yazının ortasında bozuk çıkmasıdır.

Başlıklar

# Birinci seviye
## İkinci seviye
### Üçüncü seviye

# ile ###### arası, altı seviye. Başlığın altına ayrı bir satırda = ya da - dizisi yazmak da aynı işi görüyor:

Bu bir başlık
=============

Bu bir alt başlık
-----------------

Yukarıdaki iki blok, # Bu bir başlık ve ## Bu bir alt başlık yazmakla birebir aynı sonucu üretir. Hangisi elini daha az yoruyorsa onu kullan.

Başlığa doğrudan link verme

Her başlığa otomatik bir adres veriliyor, yani uzun bir yazının ortasındaki bir bölüme doğrudan link verebilirsin. Adres, başlığın kendisinden türüyor: küçük harfe iniyor, boşluklar tireye dönüyor, Türkçe harfler ASCII karşılığına geçiyor.

## Nasıl Başladım      →  adresi: #nasil-basladim
## Şıkır Şıkır Öğle    →  adresi: #sikir-sikir-ogle

Kendi yazının içinden o bölüme link vermek için:

[Nasıl başladığımı anlattığım bölüm](#nasil-basladim)

Başka birinin de doğrudan o bölüme gelmesini istiyorsan, adresin sonuna eklemesi yeterli: blogun-adi.blogada.com/yazim/#nasil-basladim. Aynı başlıktan iki tane varsa ikincisi sonuna _1 alıyor, yani adresler asla çakışmıyor.

İçindekiler listesi

Yazının herhangi bir yerine tek başına [TOC] yazarsan, oraya başlıklarından oluşan, tıklanabilir bir içindekiler listesi çıkıyor. Uzun yazılarda işe yarıyor, listeyi elle yazıp güncel tutmakla uğraşmıyorsun.

Kalın, italik, üstü çizili, vurgu

**kalın**
*italik*
***kalın ve italik birlikte***
~~üstü çizili~~
==vurgulu==

Sonuç sırasıyla: kalın, italik, kalın ve italik birlikte, ~~üstü çizili~~, vurgulu.

Kalın ve italik için alt çizgi de kullanılabiliyor (__kalın__, _italik_).

Alt ve üst simge

H~2~O
6^th^

Sonuç: H₂O ve 6^th. İşaretlerin arasına boşluk giremiyor; bu bilerek böyle, yoksa a^2 + b^2 gibi sıradan bir cümle yanlışlıkla üst simgeye dönüşürdü.

Yazım kısayolları

(c)  (r)  (tm)  +-

Sırasıyla © ® ™ ± işaretlerine dönüşüyor. Büyük harfle yazman da çalışıyor ((C)). Ayrıca düz tırnaklar otomatik olarak eğik tırnağa, -- kısa tireye, --- uzun tireye ve ... tek bir üç nokta işaretine çevriliyor; yazının tipografisi elini hiç değdirmeden düzeliyor.

Listeler

- madde
- madde
    - iç madde

1. birinci
2. ikinci
3. üçüncü

Sırasız listelerde -, *, + hepsi aynı işi görüyor. Sıralı listede ara sayılar önemli değil; hepsine 1. yazsan bile çıktı 1, 2, 3 diye numaralanır, yani araya madde eklerken alttakileri tek tek düzeltmen gerekmiyor. Sadece ilk sayı dikkate alınıyor: liste 3. ile başlıyorsa üçten devam ediyor, bir yazının ortasında kaldığın yerden saymak istersen işine yarıyor.

İç içe liste için maddeyi girintili yaz, iki boşluk yeterli:

- birinci
  - birincinin altındaki
- ikinci

Listenin üstünde boş satır bırakman gerekmiyor; bir metnin hemen altına madde yazsan da maddeler alt alta gelir.

Bağlantılar

[görünen metin](https://blogsitem.com)
[görünen metin](https://blogsitem.com "üzerine gelince çıkan başlık")
[blog içinden bir sayfa](/hakkimda/)
[yazının bir bölümü](#nasil-basladim)
<https://blogsitem.com>

Referans stili, aynı adresi birkaç yerde kullanacaksan:
[metin][kaynak] ve yine [başka metin][kaynak]

[kaynak]: https://blogsitem.com

Hepsi çalışıyor. Açılı parantez içine yazılan çıplak adres (<https://blogsitem.com>) otomatik linke dönüşüyor; ama parantezsiz, düz metin olarak yazılan bir adres link olmuyor, olduğu gibi kalıyor.

Görseller

![açıklama](/media/ornek.webp)

Görseli küçültmek istersen, standart Markdown resim söz diziminde genişlik ayarlamanın bir yolu olmadığı için tek bir istisna var: ham HTML yazabilirsin.

<img src="/media/ornek.webp" width="400">

Yükseklik özniteliği bilerek yok; sadece genişlik verildiğinde tarayıcı yüksekliği en-boy oranından hesaplıyor, böylece görsel hiçbir zaman ezilmiyor.

Alıntı

> Bir alıntı.
>> İçine iç içe bir alıntı daha.

Satır başına > koyman yeterli, art arda birden fazla > ile iç içe alıntı da yapabilirsin.

Kod

Satır içinde tek ters tırnak arasına: `kod`. Blok hâlinde üç ters tırnak arasına, istersen dil adıyla birlikte:

```python
def merhaba():
    return "ada"
```

Dil adı yazarsan (python, javascript, css, bash, html, ne olursa) sözdizimi renklendirmesi otomatik uygulanıyor. Dil adı vermezsen kod bloğu yine oluşuyor, sadece renklendirme olmuyor.

Kodun içinde yazdığın hiçbir şey yorumlanmıyor: bir kod bloğuna ~~x~~ ya da (c) yazarsan olduğu gibi görünür, üstü çizili ya da © olmaz. Kod, "bunu olduğu gibi göster" dediğin yer.

Dipnot

Bir iddia[^1] ve bir başkası[^kaynak].

[^1]: Birinci açıklama.
[^kaynak]: İkinci açıklama, istediğin kadar uzun olabilir.

İki nokta üst üsteden sonra boşluk bırakman şart değil ([^1]:açıklama da çalışır). Metinde küçük bir numara çıkıyor, yazının en altında da numaralı bir açıklama listesi oluşuyor; ikisi birbirine bağlı, numaraya tıklayınca açıklamaya, açıklamanın yanındaki oka tıklayınca metinde kaldığın yere dönüyorsun. Etiket olarak sayı yerine kelime de yazabilirsin ([^kaynak]), sıralamayı sistem kendisi yapıyor.

Tablo

| Sol | Orta | Sağ |
|:----|:----:|----:|
| a   | b    | c   |

Çıktısı:

Sol	Orta	Sağ
a	b	c
uzun hücre	uzun hücre	uzun hücre

Ayırıcı satırdaki iki nokta üst üste işaretleri sütunun hizasını belirliyor: :--- sola, :---: ortaya, ---: sağa yaslıyor. İşaret koymazsan sola yaslı kalıyor.

Yatay çizgi

---

Tek başına bir satırda üç ya da daha fazla -, * ya da _; üçü de aynı çizgiyi üretiyor.

Satır sonu

Markdown'da tek bir Enter yeni satır açmaz, iki satır tek paragraf olarak birleşir. Bunu istemiyorsan iki seçeneğin var: yeni bir paragraf için bir boş satır bırak, aynı paragraf içinde alt satıra geçmek içinse satırın sonuna iki boşluk ya da bir ters bölü (\) koyup Enter'a bas.

Özel karakteri kaçırma

Bir * ya da # işaretinin biçimlendirme olarak değil, düz karakter olarak görünmesini istiyorsan önüne ters bölü koy: \*bu kalın olmasın\* yazdığında ekranda *bu kalın olmasın* görünür.

Ham HTML

Markdown'ın içine doğrudan HTML de yazabilirsin, ama her etiket bir izin listesinden geçiyor. İzinli olmayan bir etiket (<iframe>, <form>, <script>) sessizce siliniyor; izinli bir etiketteki izinli olmayan bir öznitelik (onclick gibi, ya da tablo hücresindeki style) yazıldığında sadece o öznitelik siliniyor, etiket kalıyor. Hiçbir zaman hata almazsın, sonuç sadece beklediğinden eksik olur. Bunun sebebi okuyucularını korumak: bir sayfaya keyfi kod girebilseydi, o sayfayı açan herkes etkilenirdi.

Desteklenmeyenler

Bunlar başka bazı araçlarda çalışır ama Ada'da çalışmıyor; yazarsan düz metin olarak kalırlar:

- [ ] görev biçiminde işaretlenebilir görev listesi (checkbox).
Tanım listesi (bir terimin altına : açıklama yazma).
LaTeX matematik gösterimi ( $formül$ ).